Stitching Stories: ‘Iedereen draagt een eigen verhaal uit’

Tijdens haar modeopleiding fietste Carmen Luijt (25) graag kriskras door Rotterdam. Ze genoot van het straatbeeld waarin verschillende culturen samensmelten. De verhalen die mensen – letterlijk – met zich meedragen, vormden het uitgangspunt voor haar afstudeercollectie Smeltkroes én het begin van haar modelabel, Stitching Stories.  

Redactie: Natasja Admiraal

Uit een rek in haar atelier in Halfweg haalt Carmen Luijt een kleurrijke sari. De feestelijke outfit bestaat uit een rok, top en sjaal die over één schouder gedrapeerd wordt. ‘Een klant kwam bij mij met deze set, die van haar oma is geweest. Zij past de sari niet, maar wilde ‘m ook niet wegdoen’, vertelt de jonge modeontwerper.  ‘Ik ga er een broek van maken met een bijpassend jasje. Het ontwerp ligt al klaar.’ Stitching Stories is niet zomaar een modelabel, maar zoals Carmen het zelf omschrijft, ‘een middel om je eigen identiteit en verhaal zichtbaar te maken. ‘Met mijn ontwerpen wil ik onderlinge verschillen, maar ook de verbanden tussen mensen visualiseren, om zo een oprechte dialoog op gang te brengen.’ 
 
Draagbare herinnering 
Verhalen beginnen vaak bij een herinnering die een kledingstuk of product met zich meedraagt, stelt Carmen. Maar wat gebeurt er met deze spullen zodra ze geen drager of gebruiker meer hebben? Meestal belanden ze in de kast of op zolder. ‘Zo kwam ik op het idee van mijn project Heritage. Wat als je van dit oude kledingstuk of materiaal een nieuw kledingstuk zou maken? Dan kun je het weer dragen en een nieuwe plek geven. Een uniek ontwerp, op maat gemaakt.’ 
Ooit stuurde iemand Carmen een foto van zijn opa’s favoriete leunstoel. Een dierbaar meubelstuk, dat hij graag wilde bewaren, alleen had hij er geen ruimte voor. Van de olijfgroene bekleding maakte Carmen een pufferjas. Zo kan hij de herinnering aan zijn opa altijd bij zich dragen. Met veel puzzelwerk wist ze zelfs van een kinderjurk een nieuwe creatie te maken. Al heeft ze nu wel bepaalde randvoorwaarden opgesteld, zoals dat er voldoende stof moet zijn, van goede kwaliteit. 
 
Meisjesdroom 
In groep acht van de basisschool wist Carmen al wat ze wilde: modeontwerper worden. Die droom leek even in duigen te vallen toen ze een VMBO-advies kreeg. Haar moeder wist raad. ‘Carmen, er is een opleiding tot mode maatkleding specialist op het ROC Amsterdam, vertelde ze mij. Ik was dolgelukkig! Na het ROC begon ik op de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Mijn eerdere opleiding bleek een perfecte basis voor mijn opleiding fashiondesign. Al ben ik die eerste maanden hard op mijn bek gegaan’, blikt ze terug. ‘Alle technische vakkennis moest ik loslaten, want de werkwijze op een kunstacademie is totaal anders. Zo werkte ik voor een project met aluminiumfolie en lijm. Blij met het resultaat was ik niet, maar het hielp wel om los te komen van mijn technische achtergrond.’ Tijdens haar opleiding volgde ze stages bij Edwin Oudshoorn Couture, G-Star Raw en Mirjam Rouden, een printdesignstudio in Londen. 

Djellaba met sneakers 
Voor haar afstudeercollectie Smeltkroes haalde ze inspiratie uit de culturele antropologie. Ze verdiepte zich in drie subculturen, te weten: gabbers, jongeren die items uit verschillende culturen mixen – zoals een djellaba met sneakers – en voetbalsupporters. ‘Ik woonde net in Rotterdam toen Feyenoord kampioen werd. Ik zat midden in die hele heisa en vond het geniaal’, vertelt Carmen. Ze kwam tot de conclusie dat de drie onderzochte subculturen dezelfde waarden vertegenwoordigen. Een gevoel van saamhorigheid, verbinding en samenzijn. Met Smeltkroes – de naam zegt het al – brengt ze verschillende werelden samen. Van sportkleding maakte ze een outfit geïnspireerd op de kleuren en draperingen van de kotomisi, de Surinaamse klederdracht die momenteel volop in de belangstelling staat. Een djellaba werd een bomberjack en een hennajurk een gabberjasje. Ze fotografeerde de collectie in verschillende steden en op uiteenlopende modellen, om te laten zien dat de boodschap erachter – het streven naar saamhorigheid – niet aan een plek of persoon gebonden is.  
 
Couture streetwear 
Carmens ontwerpen zijn altijd kleurrijk en vrij draagbaar. Door de stoffen en borduursels ogen ze tegelijkertijd chic en exclusief. Het zijn conversation pieces voor alledag. ‘Ik combineer traditionele of ongewone stoffen met een eigentijdse snit: denk aan bomberjacks, crop tops en oversized jasjes met militaire invloeden. Een mix en match van onverwachtse elementen. Ik speel ook graag met pasvorm en lengte voor een interessant silhouet.’ Een Heritage-ontwerp ontstaat altijd in samenspraak met de klant. Eerst gaat Carmen met die persoon in gesprek over de waarde van het kledingstuk en welke emoties het oproept. Vervolgens maakt ze een ontwerp, dat ze aan de klant voorlegt. ‘Daarna ga ik aan de slag en stuur ik regelmatig updates over de voortgang. Soms is er nog een tussentijds doorpasmoment. Deze werkwijze zorgt voor een duidelijk kader’, geeft Carmen aan. ‘Juist die opgelegde restricties geven mij veel inspiratie.’ 
 
Gespreksstof 
Naast Heritage werkt Carmen ook aan andere projecten. Zo maakte ze rond het EK Voetbal een capsulecollectie van oude voetbalshirts. ‘De oom van mijn vriend is ex-profvoetballer. Hij bleek een geweldige verzameling te hebben van zo’n zestig voetbalshirts, sommige van grote spelers uit de jaren ‘90 tot 2000. Ik mocht deze vintage shirts overnemen en maakte er nieuwe ontwerpen van.’ Dat het ‘heiligschennis’ is om de schaar te zetten in iconische voetbalshirts, realiseert ze zich maar al te goed. De reacties op de collectie liepen sterk uiteen. ‘Sommige mensen vonden het fantastisch, anderen vonden het doodzonde van de shirts. Door inspiratie te halen uit andere culturen, begeef ik mij ook op glad ijs, dat wordt al snel bestempeld als culturele toe-eigening. Maar’, stelt Carmen, ‘die controverse kan juist ook een mooie manier zijn om een gesprek op gang te brengen –  en dat is wat met mijn werk wil bereiken.’ 
 
Upcycling 
Dat het tevens duurzaam is om oude kleding te vermaken tot iets nieuws, maakt haar werk heel actueel. Veel ontwerpers zijn bezig met upcycling en kiezen er bewust voor om te werken met restmaterialen. Carmen: ‘In het verleden heb ik een aantal keer een trouwjurk mogen maken. Ik was altijd zeer vereerd dat ik een jurk mocht ontwerpen voor de mooiste dag van iemands leven. Tegelijkertijd stond het me altijd een beetje tegen dat zo’n prachtige jurk slechts één keer wordt gedragen en daarna in de kast verdwijnt. Als iemand mij nu vraagt om een trouwjurk te ontwerpen, dan zou ik aan de bruid willen voorstellen dat ik de jurk daarna weer mag overnemen, om die zó aan te passen dat je ‘m vaker kunt dragen. Misschien niet dagelijks, maar wel regelmatig. Zo wordt het kledingstuk niet een relikwie uit het verleden, maar een draagbaar item dat weer waarde heeft en een bijzondere herinnering met zich meedraagt.’

Frans van der Wielstraat 139
2033 MS Haarlem
https://www.stitchingstories.nl/
info@stitchingstories.nl