Nederlands Fotomuseum – vooraanzicht © Foto Studio Hans Wilschut

Op 7 februari 2026 opent het Nederlands Fotomuseum zijn deuren in het recent gerenoveerde Rijksmonument pakhuis Santos aan de Rotterdamse Rijnhaven. Met ruim 6,5 miljoen objecten beschikt het museum over een van de grootste museumcollecties van fotografie ter wereld. In het monumentale gebouw komen cultureel erfgoed, architectuur en een eigentijdse museale presentatie samen tot een internationale ontmoetingsplek voor fotografie.

Nationaal fotografiemuseum
Het Nederlands Fotomuseum is het nationale fotografiemuseum van Nederland: het verzamelt, bewaart, bestudeert en presenteert het Nederlands fotografisch erfgoed. Het museum neemt een sleutelpositie in de Nederlandse fotografie in. Fotografie werd in Nederland al vroeg omarmd als kunstvorm en als middel om de moderne samenleving vast te leggen. Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde zich een sociaal geëngageerde stijl die internationaal invloedrijk werd, terwijl hedendaagse fotografen als Rineke Dijkstra, Viviane Sassen en Erwin Olaf nieuwe artistieke richtingen verkennen.

State-of-the art onderkomen
De opening in pakhuis Santos luidt een nieuw hoofdstuk in voor het belangrijkste centrum voor fotografie van Nederland. In het negen verdiepingen tellende state-of-the-art gebouw, een van de best bewaarde historische pakhuizen van het land, krijgen bezoekers niet alleen toegang tot topstukken uit de nationale Collectie, maar ook een unieke blik achter de schermen in de open depotruimtes en restauratieateliers. Het nieuwe museum biedt ruimte aan onder meer de Eregalerij van de Nederlandse fotografie, tijdelijke tentoonstellingen en educatieve ruimtes. Daarnaast beschikt het over een bibliotheek met de grootste fotoboekencollectie in Europa, een donkere kamer, een café en een restaurant met panoramisch uitzicht op de Rotterdamse skyline. De verhuizing naar Santos is mogelijk gemaakt dankzij een genereuze schenking van Stichting Droom en Daad.

Nederlands Fotomuseum © Foto Studio Hans Wilschut

Nederlands Fotomuseum – atrium en centrale trap © Foto Studio Hans Wilschut

Nederlands Fotomuseum – interieur na restauratie © Foto Studio Hans Wilschut

Open depots en ateliers
In het hart van het gebouw, verspreid over twee verdiepingen, bevinden zich de Collectie en de atelierruimtes. Via glazen wanden krijgen bezoekers een kijkje achter de schermen. In de open depots wordt een selectie uit het archief getoond, samen met bijzondere en opmerkelijke objecten uit de Collectie. In de ateliers werken specialisten aan restauratie en conservering.

Eregalerij van de Nederlandse Fotografie
De Eregalerij van de Nederlandse Fotografie toont de ontwikkeling van de fotografie in Nederland – van de uitvinding van de fotografie in 1839 tot het huidige digitale tijdperk. De Eregalerij toont 99 bijzondere foto’s die zijn gekozen wegens hun sociale en artistieke impact en omvat meesterwerken van Anton Corbijn, Dana Lixenberg, Violette Cornelius, Ed van der Elsken, Paul Huf, Rineke Dijkstra en Erwin Olaf. Het 100ste werk van de tentoonstelling zal worden gekozen door bezoekers. De Eregalerij ondergaat een gedaantewisseling die is toegesneden op het nieuwe gebouw.

Openingstentoonstelling: Rotterdam in focus
Rotterdam in focus. Fotografie van de stad 1843 – nu biedt een indrukwekkend overzicht van fotografie van de stad in de periode van 1843 tot nu. In meer dan 300 foto’s ontvouwt zich de ontwikkeling van de fotografie over een periode van zo’n 180 jaar. Ze zijn gemaakt door zowel professionele- als amateurfotografen. Iconische fotografen als Hans Aarsman, Iwan Baan, Eva Besnyö, Henri Berssenbrugge, Johann Georg Hameter, Helena van der Kraan, Jannes Linders, Cas Oorthuys, Otto Snoek e.a. laten zien hoe een veranderend Rotterdam telkens opnieuw uitdaagt tot een nieuwe manier van kijken, observeren en fotograferen. De tentoonstelling omvat werk uit toonaangevende collecties, waaronder die van het Nederlands Fotomuseum, het Stadsarchief Rotterdam, Koninklijke Verzamelingen en het Maria Austria Instituut. De expositie is samengesteld door gastconservatoren Frits Gierstberg en Joop de Jong, en is te zien tot en met 24 mei 2026. Het gelijknamige boek verschijnt bij nai010 uitgevers.

Cas Oorthuys, Vondelingenweg, 1957-1958 Nederlands Fotomuseum © Cas Oorthuys/Nederlands Fotomuseum

Suzette Bousema, Future Relics 40, 2025 © Suzette Bousema

Openingstentoonstelling: Ontwaken in blauw
De tentoonstelling Ontwaken in blauw. Een ode aan cyanotypie viert de tijdloze schoonheid van een van de oudste en meest herkenbare fotografische technieken: de cyanotypie. Het diepblauwe medium staat bekend om zijn ambachtelijke karakter en zijn trage, directe werkwijze. Naast zeldzame, vroege blauwdrukken is in de tentoonstelling werk te zien van vijftien hedendaagse makers. Zij blazen de negentiende-eeuwse techniek nieuw leven in en combineren deze met nieuwe media en uiteenlopende materialen. Hun werk verkent actuele thema’s als ecologie, kolonialisme en het lichaam als levend archief. De tentoonstelling is vormgegeven door Maison the Faux, een Nederlands interdisciplinair collectief dat bekendstaat om hun grensverleggende werk op het snijvlak van mode, performance en installatiekunst. De expositie loopt tot en met 7 juni 2026.

Huiskamer voor de fotografie
De begane grond wordt een uitnodigende ontmoetingsplek met het café, de bibliotheek, de museumwinkel en de ontvangstbalie. Bezoekers zijn hier ook zonder ticket welkom en kunnen vrij binnenlopen. In deze ‘huiskamer voor de fotografie’ kunnen zij elkaar ontmoeten, iets drinken, lezen, en de korte film bekijken die Fotograaf der Nederlanden Marwan Magroun (Rotterdam, 1985) speciaal voor de heropening van het Nederlands Fotomuseum heeft gemaakt.

Tupac Shakur, 1993 © Dana Lixenberg (1964)

The Island of the Colorblind, 2018 © Sanne de Wilde (1987)

Over pakhuis Santos
Het monumentale pakhuis Santos is gebouwd tussen 1901 en 1902 door de Rotterdamse architecten J.P. Stok Wzn en J.J. Kanters, en is een van de best bewaarde en mooiste voorbeelden van vroeg twintigste-eeuwse pakhuisarchitectuur. Het gebouw is oorspronkelijk ontworpen als opslagplaats voor koffie uit de Braziliaanse havenstad Santos en staat sinds 2000 geregistreerd als Rijksmonument. De renovatie en uitbreiding van het pand werd uitgevoerd door het Duitse architectenbureau RENNER HAINKE WIRTH ZIRN ARCHITEKTEN in samenwerking met het Rotterdamse WDJARCHITECTEN en gerealiseerd door Burgy Bouwbedrijf.

Pakhuis Santos, Rotterdam Ontworpen door de architecten J.P. Stok & J.J. Kanters Foto: Graafland, 1917

Kijk voor meer informatie op www.nederlandsfotomuseum.nl/op-weg-naar-santos